|
CONDOR BUTTRESS Trajedisi |
 Leavenworth, Washington’un disindaki
Icicle Creek kanyonunda yer alan 2400 mtlik granit
olusumu olan Condor Buttress’in üzerinde, zorluklari
5.6’dan 5.10b’ye kadar degisen 3 yeni boltlu slab rota
bulunmaktadir.
CONDOR BUTTRESS’DE YASANAN TRAJEDI - TRAGEDY ON CONDOR
BUTTRESS
Bir Kisi Daha Yaygin Bir Hatanin Kurbani Oldu
155. sayi Rock & Ice
KAZANIN OLUSUMU: Leavenworth, Washington’un disindaki
Icicle Creek kanyonunda yer alan 2400 mtlik granit
olusumu olan Condor Buttress’in üzerinde, zorluklari
5.6’dan 5.10b’ye kadar degisen 3 yeni boltlu slab rota
bulunmaktadir. Rotalardaki boltlar birbirine yakin
yerlestirildiginden tirmanicilar genelde çok ip boylu
tirmanis yapmayi arzulamaktadir. Tipki Seattle’li 4.
sinif ilkokul ögretmeni Emily Failla (24) ve
arkadasinin olayinda oldugu gibi. 2 temmuzda,
Condorphamine Addiction (5.10b) rotasini gözlerine
kestirdiler. Ikili zirve yaptiktan sonra, üçlü bolt ve
zincirlerden olusan istasyonlardan sirayla 7 adet ip
inisi yapmaya basladilar. Dagin arkasindan tek bir ip
inisi yapmak ve bu inisin ardindan dik bir çarsagi
asagi tirmanmak mümkün oldugu halde, bu inis seçenegi
botlari yada spor ayakkabilari tirmanirken yukari
tasimayi gerektiriyordu. Rotayi tamamen ip inisiyle
inmek daha rahat geldiginden daha popülerdir. Ilk ip
inisinin sonunda, Failla’nin ip uzunlugunu yanlis
algiladigi ortaya çikiyor ve ipin ucuna kadar inisini
sürdürdü. 2400 mtden asagi düstü. Ayni tirmanisi
yapmakta olan bir ekip kazaya tanik oldu, Failla’nin
partnerini kaza yerinden almak için yardimci oldular.
Everett’deki Madison ilkokulundaki ögrencileri için
Failla’nin ölümü korkunç bir sok oldu. Bir yillik
ögretmen sinav kagitlarina çok sevdigi mor mürekkepli
kalemle not veriyordu, bir keresinde zibidi bir
ögrencisi sandalyesine saka olsun diye uhu
yapistirmisti, sene sonunda bütün ögrencilerine tek
tek özel mektuplar yazmisti ve evi uzak olan çocuklar
için kurabiyeler pisirmisti.
KAZANIN ANALIZI: Ipin son ucuna kadar inise devam
etmek tirmanista en yaygin kazalar arasindadir ve çogu
da ölümcüldür. Mesela ip yönetimi ve istasyonlarin
yapisindan kafasi karisan yada bosluktan gözü korkan
acemi tirmanisçilar önde gelen kurbanlardandir, ama bu
tarz kazalar herkesin basina gelebilir. Kazaya sebep
olan pek çok neden olsa da, karismis ipler, karanlik,
ipi esit olmadan toplayarak istasyondan geçirme
baslicalaridir.
Her halükarda, “subjektif hata-dagcinin hatasi” asil
nedendir.
ALINACAK ÖNLEMLER: Ipin sonuna kadar ip inisi yapmak
(yada ipin sonuna kadar asagi indirilmek) basitçe ipin
uçlarina bir dügüm atilarak engellenebilir. Herhangi
bir dügüm is görse de, hacimli bir sekizli dügümü
kesin çözümdür. Birkaç senedir tirmanan Failla, ipin
uçlarina dügüm atmamisti. Pek çok tirmanisçi iplerini
dügümlemeye isteksizdir, çünkü dügümün ip asagi
çekilirken bir çatlaga yada kayanin arkasina
sIkisacagina inanirlar. Kesinlikle, bir dügüm bir yere
takilabilir, ama takilan iple ugrasmanin
rahatsizligini çekmek, hayatiniza karsilik çok küçük
bir bedeldir.
Uçlari dügümlemeyi reddeden diger dagcilar, belki de
yanlis hesapladiklari bir durumda inis yapiyor
olabilirler, ipin sonuna yaklasildiginda, inis
konumunu kilitlemek oldukça kolaydir, yada pürsük yada
yumar gibi inis yedek emniyetleri kendilerini
yakalayacaktir. Iki yil önce bu dergide inis yedek
emniyetleri test edilmisti, ve bizim deneyimlerimizde
yedekler ipin sonuna kadar inildiginde asla
çalismiyorlar. Testteki kisi ipin sonuna kadar inis
yapmakta oldugunu bilse dahi, uçlar yedegin devreye
girmesi için inis aletinden çok hizli sekilde geçer.
Çogu alet inisi tamamen durdurmak için ipin birkaç
metresini kullanir. Kendinizi kurtarmak için ipi
ellerinizle yakalamayi ise unutun. Eger ipin sonunu
fren elinize gelene kadar fark etmediyseniz büyük
ihtimalle durmak için artik çok geçtir. Çogu kurban
için ipin sonuna kadar yaklasmis olmak genelde sok
olur. Ipin sonunu fark etseniz bile çogu alet ipin
içinden kaymasina birkaç metre önceden izin vermeye
devam ederler. Ip az kaldiysa, büyük ihtimal aleti
kilitlemek için ipi bacaginiza dolayamayacaksiniz.
Tabi ki, pürsük yada yumar bu durumda is görür. Ipin
son ucundayken yedek emniyet hiçbir ise yaramazken, bu
durumda dügümlü inis ipini açarken kontrolü
kaybetmeden güvenli biçimde kilitlenmenizi
saglayacaktir.
Çift ip inisi yaptigimiz durumlarda, ip uçlarini
esitlemek gerekir. Inis kazalarinin ilk nedeni ipi bir
uç yukarida bir uç asagida oldugu gibi esit
ayiramamaktir. Kurbanlar, uzun uçta daha yeteri kadar
ipleri oldugunu gördüklerinde, diger ucunda ayni
uzunlukta oldugunu düsünürler ve inise devam ederler.
Ipin orta noktasini istasyon yoluyla esitlemek sIk
kullanilan bir tekniktir, ancak ipin hiçbir ucunun
yipranmaya karsi kesilmedigini farz etmek gerekir. En
iyisi ip uçlarini birlikte baglayip asagi atmaktir.
Tam uzunluk elde etmek için iki ipi bagladiginizda,
çift ip inisi yaparken, iki ipin esit uzunlukta
oldugunu kontrol edin. 60 mtlik ipler kullanin, daha
uzun bir iple ipin sonuna varmak daha düsük bir
ihtimaldir.
ÇEV: Demir Aydemir |
