|
Dağ Sporlarında En İyi Deneyimde Tirol Deklarasyonu |
|
Sayfa 9 Toplam: 10 Klasik Dağcılık
Bu kategorideki bir dağcı standart UIAA 3. dereceye tırmanacak ve 50 derece kar ve buza yükselecektir. Tırmanmanın bu kategorisinin tipik amaçları yüksek dağlardaki zirvelerin düzenli rotalarıdır.
Kayak Dağcılığı
Alpinizmin bu klasik formunun taraftarları dağlara tırmanmak ve bütün bölgeleri geçmek için yüksek dağ kayaklarını veya tur kayaklarını kullanır. Gereken yeteneklerin karmaşıklığına bağlı olarak bu disiplin dağcılığın en talepkar (ve tehlikeli) formları arasında sayılır.
“Tırmanma oyunlarının” hiyerarşisi
Tırmanmanın farklı çeşitlerini kategorize için Lito Tejada- Flores tarafından sunulan bir sistemin modern teknik tırmanmanın elde ettiği bir çok yönleri tanımlamada yardımcı olduğu ispatlanmıştır. Tırmanma “oyununun” her özellikli tipi resmi olmayan fakat kesin kurallar dizisince tanımlanmıştır, el altında görevi zor (dolayısıyla ilginç) tutmak için formüle edilmiştir. Doğal ortama bağlı olarak belirli tırmanma oyununda daha büyük tehlike, teknik ekipmanların kullanımı için daha nazik kısıtlamalardır. “Kurallar” daha sıkı oldukça objektif tehlikeler azalır.
Bouldering
“Bouldering” de kayanın yere yakın zor bölümleri normal olarak ip olmadan başarılır. İzin verilen ekipmanlar tırmanma ayakkabısı, tebeşir torbası ve bu günlerde bez yastığıdır. Bouldering doğal iri kaya parçalarında ve kayalarda olabildiği gibi yapay objelerde de uygulanabilir.
Yapay objelerde tırmanma
Günümüzde çoğu tırmanıcı ister evde ister spor salonunda veya dışarıda eğitim ve boş zamanını değerlendirmek için yapay duvarlar kullanır. Artan sayıda tırmanıcı sadece yapay duvarlarda aktiftir. Tedavi edici tırmanma ve sanat olarak (örneğin, dans veya bale) tırmanma gibi yeni formları da vardır.
Sarp Kayalık Tırmanışı
Bir ve üç derece uzunluğundaki rotalara sarp kayalık tırmanışı denir. Kısalıklarından ve objektif tehlikelerin hemen hemen total yokluklarından dolayı son iki dekatta serbest çıkış “etik” bu tip tırmanma için uluslar arası kabul görmüştür. Bu demektir ki bir rota sadece çıkış sırasında ilerlemek için kayada herhangi bir sabit şey kullanılmazsa sayılır.
Devamlı Tırmanış
Eğer bir tırmanış üç veya dört dereceden daha uzunsa devamlı tırmanma rotası olarak adlandırılır.
Büyük Duvar/ yardım Tırmanışı
Yosemite vadisinde geliştirilmiş bu tırmanma oyununda tırmanıcılar özellikli dizayn edilmiş ekipmanlarla serbest tırmanamayacakları duvarlara tırmanırlar. Tırmanıcılar ilerlemek için mümkün olduğunca fazla bold veya diğer araçların yerleştirilmesi için deliklerin matkapla açılmasını azaltmak için gayret ederler, böylece çıkışın tamamlanmasından sonra minimum iz bırakırlar.
Yüksek Dağ Tırmanışı
“Yüksek dağ oyunlarında” tırmanıcılar sadece gerçek tırmanma sonucu karşılaştıkları problemlerin değil aynı zamanda yüksek dağlarda sıklıkla düşman çevrenin “objektif” tehlikelerinin de icabına bakmak zorunda kalırlar. Yaşamda kalma sıklıkla sadece rotanın teknik problemlerini güvenle yenme yeteneğine değil partinin hızına da bağlı olduğundan yüksek dağ oyunlarının yazılmamış kuralları klasik olarak ilerlemek için pitonların ve takozların kullanımına izin verir. Bununla beraber altmışların sonlarında başlayan serbest tırmanış prensipleri artan bir şekilde yüksek dağlara da uygulanmıştır. Oysa yeniçağın başlangıcında ki odak normal olarak yardım için yapılan rotaların serbest çıkışındaydı. Yeni zor tırmanışların dağlarda görünmesi çok zaman almadı (daha sıkı kurallara göre yapıldı). Bunlar hem ekstrem olarak sarp macera rotalarını hem de zevk için yapılan spor tırmanışlarını içerir.
Yüksek dağ tırmanışının önemli bir yönü de buz rotalarındaki çıkıştır. Bunlar klasik buz yüzleriyle ciddi şekilde zor fütüristik teşebbüsler arasında değişir. Son zamanlarda popüler olan buz tırmanışının bir tipi donmuş şelalelerin, buz sarkıtlarının ve camlaşmış kayaların çıkışıdır. Modern miks kaya ve buz rotaları bazen kramponların ve buz aletlerinin yardımıyla çok zor kaya hareketlerini içerir. Bu oyun serbest tırmanışın kurallarınca idare edilir. Buz ve miks rotalar kısa bir derecelik iş ve daha yüksek alanlarda birkaç hafta sürebilen sarp işler arasında değişir.
Macera tırmanışı ve spor tırmanışı
Modern tırmanış terminolojisi macera ve geleneksel tırmanış ve spor tırmanış stilleri arasında farklılaşır. Macera veya “geleneksel” tırmanış aşağıdaki elemanları içerir:
- Performans bir rotanın çıkışı için gerekli stres mukavemet miktarıyla değerlendirilir.
- Tırmanıcı korumanın yerleştirilmesinden sorumludur veya onsuz yapmalıdır.
- Lider tarafından yapılan hatalar çok ağır ve kesin sonuçlar doğurabilir.
Spor tırmanışları aşağıdaki gibi karakterizedir:
— Performans tırmanılan rotanın teknik derecesince değerlendirilir.
— Devinduyumsal eleman dominanttır.
— Boltlar mükemmel koruma sağlar
— Eğer modern bağlama teknikleri uygun bir şekilde yapılırsa lider düşüşleri cezalandırılmamaya eğilimli olur.
Macera ve spor tırmanma stilleri yüksek dağ duvarlarına uygulanabildiği gibi sarp kayalıklara da uygulanabilir. Macera ve spor/zevk tırmanışlarının saf versiyonları arasında birçok karışık form vardır. Farklı oyunlar ve güvenlik “felsefeleri” tırmanıcıların çeşitli bireysel ihtiyaçlarını karşılar. Dağ sporlarında formların zenginliği çok sayıdaki insanın zevk ve kişisel tatminini sağlar( bizim hoş karşıladığımız bir gerçek).
Hem spor tırmanma yaklaşımının arkadaşları hem de macera felsefesinin taraftarları kendi yetenekleri ve istekleri doğrultusunda tırmanma hakkına sahiptirler.
Onları kendi özel bölgelerinde bırakarak tırmanma stillerinin çokçuluğunu korumak amacımız olmalıdır.
|
|
Son Güncelleme ( Sunday, 04 March 2007 )
|