 Dagci Tunc Findik, Everest'ten dondu. Yeni hedefi, 8 bin metrenin uzerindeki 14 daga tirmanmak. Ekimdeki Shisha Pangma zirvesiyse bes bucuk yillik rotanin ilk adimi...
'Dagcilik insani sosyallestirir'
Insan hirsinin sonu yok mu? Hayata kafa tutmak, olumle inatlasmak ya da
Tanri'nin sabrini olcmek mi gercek niyeti? Neden bir zirveden digerine goz
dikiyor, neden ilk ve tek onceligi daglar? Neden insanlardan uzak duruyor?
Neden kara parcasinda uzun sure kalamiyor? Nereye kosuyor ya da neden
kaciyor? Gecen ay dunyanin en yuksek zirvesine, 8 bin 848 metre
yukseklikteki Everest'e cikan milli dagci Tunc Findik'la Atasehir'de yuksek
ve sevimsiz binalar arasinda sIkisip kalmis bir kafede bulusmadan once
'marazi' biriyle muhatap olacagimi saniyordum. Aksine, karsimdaki genc adam
ne istedigini ve ne yaptigini iyi biliyor. YakisIkli, saglikli ve ozguvenli.
Mutlu gorunuyor. Bir seyden kactigi falan da yok. Cogumuz gibi varolussal
sorunlar da yasamiyor. Dost canlisi ve hayat dolu. Her seye guluyor,
eglenceli ve komik.
Bu, Everest'e ikinci cikisi. Gelir gelmez gozunu yine yukseklere cevirmis;
'olum noktasi' diye bilinen 8 bin metre yukseklikteki 14 dagin zirvesine
adini kazimaya kararli. Zirvesine cikmaya yeltenen her iki kisiden birinin
canini alan 'olumcul 14'lere gucunu gostermek icin simdilerde sponsor
ariyor. Ya bulamazsa? Dert degil, ne yapip edip gidecek!
Zaten bunlardan dordune cikmis, ama simdi bir rota dahilinde tirmanis yapmak
istiyor. Ekimde cikacagi Tibet'teki Shisha Pangma (8 bin 26 metre) zirvesi
icin antrenmanlara coktan baslamis. Yurtici ve yurtdisinda 500'e yakin
zirveye cikmis birinden soz ediyoruz ne de olsa. Web sitesindeki, tirmandigi
daglarin listesine bakarken gozunuz yorulabilir. Toros ve Kackar Daglari'nda
100 kadar yeni rotanin ilk tirmanislarini gerceklestirmis, yurtdisinda ise
Nepal-Himalaya, Karakurum-Himalaya, Pamir, Tien Shan, Kafkasya, Fransa ve
Isvicre Alpleri, Bulgaristan, Iran, Gurcistan, Ukrayna ve Iskocya daglarinda
tirmanislar yapmis. Kaya ve buz tirmanislari da cabasi.
Kamplarda tuttugu gunluklerden yola cikarak 'Aladaglar'da 50 Rota', 'Kackar
Daglari', 'Tanrilarin Tahtina Yolculuk- Everest Tirmanisimin Hikâyesi' ve
'Karakurum'da 80 Gun' adli kitaplari yazmis.
Ucaklarin cikabildigi yukseklige cikip, yildizlarla, gunesle bulusan ve
bulutlarin ayaklarinin altinda tepistigini goren Findik'la yeryuzuyle
gokyuzu arasindaki yolculuklarini konustuk...
Daglar ne zamandir sizi cagirip duruyor?
Ankaraliyim. Cocukken izciydim, kamplara gidiyordum. Dogaya yakindim, ailem
de bunu engellemedi. Ortaokulda bile tek basima kampa gidiyor, geceyi
ormanda geciriyor ve bundan zevk aliyordum. Universiteye basladigimda da
ciddi bir arayis icindeydim. Bilkent Universitesi Ingiliz Dili ve Edebiyati
Bolumu mezunuyum. Yasamimi 'calisayim ve para kazanayim' uzerine kurmadim.
Aileniz zengin mi bari?
Yoo degil, zengin olmasi da gerekmiyor. Kendime guveniyorum, bu kadar basit!
Bu tur bir seyle yasam gecer mi? Gecer. Istediginiz seyi yaparak da pekâlâ
yasabilirsiniz. Universitede Doga Sporlari Toplulugu'nu kurduk. Magaracilik
yaptik, onu yaptik, bunu yaptik ama asil dagciliga devam ettim. 1990'dan
beri fiili olarak daglara cikiyorum.
Mezuniyet ve askerlik sonrasi aileniz 'Hadi artik ise gir' demedi mi?
Is deneyimim oldu. Dag rehberligi yaptim bir sure... Baskent
Universitesi'nde de turizm alaninda uc yil ogretim gorevlisi olarak
calistim, bu arada evliydim de. Ama artik bunlarin hicbiri yok, bir daha da
olmayacak.
Evliliginizin bitmesinin nedeni daglar mi?
Yok. Dagcilik engel olmadi. Zaten evliligim iyi islemiyordu. Karim da
dagcilikla ilgili bir sey yapmami istemiyordu. Ben ozgur olmayi seviyorum!
Yani unvanla, makamla, parayla, luks arabalarla bir iliskiniz olmadi?
Yok, yok aman uzak dursun. Para kâgit parcasi, hicbir isime yaramaz.
Ehliyetim yok, omur boyu araba kullanmaya niyetim de yok. Umurumda bile
degil. Bu dag ve kaya oyle bir sey ki, sizin fiziginizin, insan vucudunun
yapamayacagi hicbir sey yok. En yuksek daga cikabilir, en uzun mesafeyi
yuruyebilirsiniz. Insan vucudu inanilmaz bir makine, calisirsaniz her seyi
yapar, ben de bunu deniyorum.
'Dagda maske duser'
Oncelikler listenizde dagcilik ilk sirada mi?
Tek onceligim daglar. Dagda kendinizi buluyorsunuz bir kere, gercek
karakteriniz ortaya cikiyor. Zayifsaniz zayifliginiz, gucluyseniz
guclulugunuz. Dagda neyseniz osunuz, maske duser, kel gorunur. Oyle bir
tutku ki insani aliyor icine ve birakmiyor. O kadar dingin ve guzel ki.
Standart ve normal bir hayatiniz varsa bunu anlamaniz zor. Duzgun, konforlu
bir hayat bir sure sonra bana sIkici geliyor ve gitmek istiyorum. Kaya
tirmanmak, daga cikmak zor ve fiziki olarak da guc gerektiren bir sey. Ancak
buna muptela oluyorsunuz, uyusturucu kullanmak gibi bir sey. Daga gide gele
vucut yapiniz da kafa yapiniz da degisiyor. Acik havada solumayinca mutlu
olamiyorsunuz.
Everest'in zirvesi 8 bin 850 metre. Neredeyse atmosferin sinirlarina ulasmak
nasil bir duygu?
Gercekten de cok acayip. 8 bin metrenin uzeri yasanmaya uygun degil.
Dagcilik literaturunde bu yukseklik 'olum bolgesi' olarak gecer. Gercekten
cok uzun kalirsaniz olursunuz. Bir gun kalirsiniz, ikinci gun zorlanarak
kalirsiniz, ucuncu gun mumkun degil. Her sey olabilir orada. Yaninizdaki
insan hastalanabilir, baska birine yardim etmek zorunda kalirsiniz. Cok
farkli durumlar yasayabilirsiniz daglarda. Her zaman hazirlikli olan kazanir
ve ayakta durur.
Bu kadar uzun sureler dagda yasadiktan sonra kente donunce insan
iliskilerinde zorlanmiyor musunuz?
Hayir. Aksine dag sizi insana yakinlastirir. Orada yaninizdaki arkadasinizla
neredeyse kari-koca hayati yasarsiniz, onun neye sevinip neden
hoslanmadigini kasini kaldirisindan anlarsiniz. Dag oyle bir sey ki insana
yasadigini hissettirir. Dagcilik sosyallesmedir. Dagcilar komunisttir bir
kere. Her seyi paylasirsiniz. Insanlari seviyorum.
Daga cikmak icin de para lazim. Bunu nasil basardiniz?
Yurtici tirmanislarimizda onceleri Dagcilik Federasyonu'yla calisiyorduk.
Milli Takim'a secildik. Birkac 7 bin metrelik tirmanisa federasyonun
destegiyle gittik. Daha sonraki yonetim degisIkliklerinde federasyonla
bagimiz kesildi. Ondan sonra biriktirdigimiz paralarla, ufak tefek
sponsorluklarla diger tirmanislari gerceklestirdik. Baskent
Universitesi'ndeyken Everest'e gitmek icin bir sponsor buldum. Sonra arkasi
geldi.
Everest'e cikmak kaca mal oldu?
Aslinda bu biraz goreceli, kac kisiyle katildiginiza bagli. Bir kere
Everest'e cikma parasi olarak kafa basi 10 bin dolar oduyorsunuz. Yedi
kisilik ekip 70 bin dolar demek. Pakistan, Cin ve Nepal, daglarini turizm
amacli kullaniyor. Iki bucuk ay kaliyorsunuz, ulasim, yemek, yerel rehberler
vs. Kisi basi 25 bin dolara mal olur. Bu kez Mustafa Kalayci'yla birlikte
tirmandik.
1 Nisan'da Tibet'e gectik, tirmanisi baslattik.
Bunyeniz bu kadar yukseklige nasil dayaniyor, tepelerde oksijen yok!
Bunye yukseklige uyum saglayabilirse saglar. Bunu da ancak deneyerek
anlayabilirsiniz. Cok kas yigini, tank gibi adamlar gordum ki aglaya aglaya
donduler. Bunyeleri yuksekligi kaldirmiyor. Yuksek dagda basiniza
gelebilecek cok bela var, ama yukseklik hastaligi en onemlisi. Benim basima
hic gelmedi, ama universite kuluplerinde bunun dersini veriyorum. Akciger ve
beyin odemi 24 saat icinde olumle noktalaniyor. Cok basit ifadeyle, vucut
sivilari akciger ve beyninize doluyor. Ben genetik olarak sansliyim, eger
bunyem yukseklige uyum saglamasaydi kaya tirmanirdim. 8 bin metrede hizli
hareket edemezsiniz. Dusunme kabiliyetiniz ve karar verme beceriniz azalir,
cok aptalca kararlar alirsiniz.
Yukseklerde cicek yok, bocek yok, kus yok! Cazibesi ne o zaman?
5 bin metreden sonra yasam yok! 8 bin metreye ise astronot gibi
gidiyorsunuz. Everest'in zirvesine cikarken yolunuzun ustunde 40 kadar
cesetle karsilasirsiniz. Asagi indiremezsiniz onlari, dagin birer
parcasidirlar artik. Donmuslar. 5 bin metreden sonra kaya, tas ve buzul
vardir. Everest'te o yukseklikte cok buyuk dag kargalari var. Tibet
kargalari. Cok zekiler, dagcilari takip eder, acikta kalan her seyi yerler.
Konserve kutulari calar, onlari patlatip yerler. Siz asagi inerken sizi
takip ederler.
'Bir ceylan kadar ince olmaliyim'
O yukseklikte insan ne hisseder?
Bana artik zirveye cikmak sasirtici gelmiyor, ama ilk daga ciktigimda
aglamistim. Insan kendini dagin bir parcasi olarak hisseder. Everest'e son
cikisimda 8 bin 300 metredeki kamptan gece saat 23.00'te ayrildik. Zirveye
bes saatte vardik. Karanlikti, yildizlar vardi sadece. Buz gibi bir hava.
Gunun dogmasini bekledik fotograf cekmek icin. Zirve 5-10 metrekarelik bir
yer. Dunyadaki en yuksek nokta orasi ve aylar suren bir ugrasidan sonra
oraya variyorsunuz. Cok uzaklari goruyor, dunyanin yuvarlak oldugunu
anliyorsunuz. Kendinizi evrenle bir hissediyorsunuz. Cevrede daglar var ama
hepsi Everest'in altinda kaliyor. Dunyada 8 bin metrenin uzerinde 14 zirve
var. Bunlar Nepal, Tibet ve Pakistan'daki Himalaya ve Karakurum daglarinda.
Hepsinin zirvesine cikmak dagcilik sporunda en ust duzey bir rekor. Dunyada
bunu yapan 13 ustun insan var, aralarinda henuz bir Turk yok. Ben bunu
yapmaya talibim; hem Turk sporu hem de dunya sporu icin cok onemli bir
basari! Bugune kadar 8 bin metre uzerinde bes daga gittim ve dordunun
zirvesine ciktim. Onumde 11 zirve var. Bunun icin de bes bucuk yil surmesini
planladigim bir program hazirladim.
Tibet'teki Shisha Pangma zirvesine nasil hazirlaniyorsunuz? Nasil
besleniyorsunuz?
Mumkun oldugunca saglikli seyler yiyorum. Sigara icmem, bazen bir kadeh
sarap ya da bir bardak bira. Sarhosluk hic ilgimi cekmiyor, uyumak gibi bir
sey. Yagli seyler ve kizartma yemiyorum. Dengeli yasamaya calisiyorum.
Kaslarim icin cok degisIk beslenme ve antrenman programlari uyguluyorum.
Benim hafif olmaya ve ince kaslara ihtiyacim var. Cok fazla kas, cok fazla
oksijen tuketmek demek. O yuzden kalin ve agir kasli insanlar daglarda
yapamaz. Bir ceylan kadar ince olmak zorundayim. Her gun antrenman ve firsat
buldukca da kaya tirmanisi yaparim. Kaynak: 16/06/2007
SULE CIZMECI Radikal Gazetesi
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen siteye giriş yapınız ya da kayıt olunuz. |
