|
Dağ Kazaları - Uğur Uluocak/İTÜDAK |
|
Sayfa 4 Toplam: 5
Buna bağlı olarak şu soruyu sorabiliriz. Dağ kazaları en çok nerede olur? Kolay yerlerde, kolay rotalarda kaza daha çok olur. Mesela Uludağ da, Ağrı da yaz aylarında , Ilgaz da. Yani zorluk derecesi ile tehlike ters orantılıdır.
Dağ da üşenme/kaytarma hali :
İnsanlar şehir ortamından yani 0 irtifadan yukarı gittiklerinden oksijen azlığı nedeniyle uyku hali oluşur. İşten kaçma, kaytarma hali oluşur bu bir çok riski beraberinde getirir. Bunlardan birisi mesela hipotermi oluşumudur, diğerleri ise konsantrasyon ve enerji kaybıdır.
O yüzden bol bol ve derin nefes almalı, mesela %80 kapasite ile nefes almalıyız, bunu belli bir süre ciğerlerde tutup sonra hızlıca geri vermeliyiz.Baş ağrısı olduğunda veya doğru nefes almak istediğimizde 5'er dk lık 1-2 seans çok iyi gelir. Kısaca yüksek irtifada nefes alma taktikleri öğrenilmeli ve bunlar kullanılmalıdır.
Kişi kendini iş yapmaya koşullamalı, hiç durmadan hep hareketli olmak için iş çıkartmalı kendine, ekip hemen iş bölümüne gidip kişilere iş çıkartmalı. Yapılacak hiç bir şey yoksa bile zırpalamalı ve en son olarak ta hiç iş kalmayınca direk uyku tulumuna girip uyumalıyız.
Rehavet Hali: Zor yerlerde dağcılar aşırı efor sarfederek ve aşırı dikkat harcayarak geçerler ama o parkur bitipte kolay yerlere gelince rehavet çöker ve algılamalar kapanır işte bu durumda kazaların olma riski yine çoktur.
Denegiz Ekipler : Dengeli olmayan bir ekiple dağa gidilmişse bile yine tehlike minimum'a indirilebilir. Alınacak maksimum önlemler sayesinde risk çok az hale gelir.Bu durumda yapılacak şey ekipteki en zayıf halkaya göre pozisyon almaktır. O kişiye göre emniyet noktalarını oluşturmak, önlemleri ona göre almak en iyi çözümdür.
Tecrübesiz insanların başına daha çok kaza gelir. Tecrübe az ise "Cahil cesaret" oluşur ve bu halde bir çok risk alınmış olur.
İstatistiklere göre dönüş yolculuğunda daha çok kaza olur.Buna da dikkat etmek gerekir.Ne yapmak gerekir diye sorulursa? mesela dönüş içinde yiyecek ve su bulundurulmalı ,kaynaklar çıkışta tamamen tüketilmemelidir. Mesela konsatrasyon ve duyargaçlar iniştede açık tutulmalıdır. Enerji dengeli harcanmalıdır.
Enerjiyi dengeli harcama hali (İlerleyen zamanlarda davranış biçimi):
Mesela dönüş yolculuğunda veya 20 günlük bir expeditionun 10.uncu gününden sonra tehlikeler başgösterir. Dikkat azalması ,kontrol kaybı, üşengeçlik olabilir. Bunu önlemek için enerjiyi dengeli harcamak, hız ,dikkat ,enerji denklemini iyi kurup
bunu uygulamak gerekmektedir.
Güvenliği Arttırmak : Ekip lideri gerekli gördüğünde veya kişi kendini değerlendirdikten sonra gerekli gördüğünde 1 gün ara kamplarda mola verip dinlenmelidirler. Bu zirve şansını azaltsa veya yok etse bile gerekiyorsa yapılmalıdır. Bu sayede enerji yeniden toplarlanır, kaslar dinlenir ve kramp girme olasılığı yok edilir, konsantrasyon ,moral ve motivasyon yeniden arttırılmış olur.
Bu konunun sonuna geldiğimizde ek olarak aşağıdakileri söyleyebiliriz.
Daha önceden oluşmuş kazaları incelemek ve düşünmek gerekir. Mesela Sertaç Tümerdem in 2001 yılındaki Ağrı dağındaki ölümü. İskender Iğdır'ın Ağrı daki ölümü, Ilgaz , Bolkar kazaları vs.vs..
Mesela Sertaç Tümerdem in kazası örnek verilsin diyelim. Her tür riskin bir arada olduğu bir kaza. Aslında iyi bir örnek değil çünkü bu kadar risk parametresi bir arada olacak kaza zor bulunur. Kişi yalnız çıkıyor, rota bilmiyor, telefonla U.Uluocak`tan devamlı yol soruyor, hipotermi yi nasıl gidereceğini telefonla soruyor, beden eğitimcisi olmasına rağmen enerji harcanımı konusunda bilgisi muhtemelen az, laktik asit oluşumunda haberdar değil, malzeme eksiği var ve olanında kullanımını bilmiyor. Yani bir çok açıdan uç noktada ve sakıncalı bir örnek çünkü kime söylersen söyle bu örneği "Amaaan bana anlatma onu ben o kadar hatayı zaten bir arada yapmam demekki sorun da olmaz " der. Ancak bu kazadaki değil 6-7 objektif ve subjectif hatayı bir arada tutmak bunlardan 1 tanesi bile ölümcül kazalara sebep verebilir.
|
