|
Dağ Kazaları -Bülent Ünal |
DAĞ KAZALARI
Bülent ÜNAL
Kısa bir süre öncesine kadar, dağ kazalarından sonra bilimsel ve
teknik değerlendirme yapılma alışkanlığı kazanılmamışken, bir süredir
özellikle dağda arama kurtarma tekniklerinin gelişmesiyle birlikte
dağcılık literatürüne uygun değerlendirmeler gündeme gelmiştir.
Bilinmelidir ki dağcılık bir çok farklı etkinlik alanını kapsar. Tüm
dünyada zor yada kolay az yada çok riskli çeşitli alanlarda her sene
bir çok kişi yaşamını yitirmektedir ve bu, sportif tırmanıcılığın
başladığı ilk andan bugüne kadar süregelmektedir.
Ülkemizle ilgili genel bir değerlendirme yaptığımızda; ilk dağ
kazasının 1956 yılında olduğunu, 1956-1975 yılları arasında 6,
1980'li yıllarda 10, 1990'lı yıllardan günümüze kadar yine 10
dağcının dağ kazalarında yaşamını yitirdiğini görüyoruz.
Yine araştırmalarda 1980 öncesi olan kazaların tümünün yaz döneminde,
1980'lerden itibaren kış tırmanışlarının artmasıyla birlikte, %65-70
oranında kışın meydana geldiği, kazaların çoğunun teknik performans
gerektiren yerlerden çok basit rotalarda olduğu görülmektedir.
Kazaların %50'sinin inişlerde, %40'nın tırmanışta, %10'nun
antrenmanlarda meydana geldiği, yaşamını yitirenlerden büyük bir
kısmının 1-2 yıllık dağcılar olduğu, ölenlerden sekizinin 27 ve üstü
yaşlarda olduğu araştırmalar sonucu ortaya çıkmıştır.
Dağlara gidildiği sürece kazalar olacaktır. Ancak önemli olan
kazaların oluşmasını önlemeye çalışmak ve şu değerlendirmeyi
yapabilmektir. "Deneyim, teknik malzeme ve bilgi olarak
eksiksizdiler. Tüm önlemleri aldılar, buna rağmen..."
Son yıllarda dağcılık ile ilgilenenlerin sayısı artmıştır ancak
dağcılığı kısa süreli kurslarda öğrenmeye çalışan kişilerin araziyi,
hava koşullarını, zamanlamayı, malzeme seçimini, ekibin
oluşturulmasını, tırmanış psikolojisini kısa sürede öğrenmelerine
olanak yoktur. Bu deneyimler ancak alınan eğitim paralelinde dağda
kalma süresini uzatarak elde edilebilir. Dağcı kendisini eğitmeninden
bilgi edinen kişi olarak görmenin yanında, deneyiminden gelen
otoritesine saygı gösteren bir öğrenci olarak da görmelidir.
Limitlerini zorlamayı, diğer insanların yaşantısını riske sokmadan
gerçekleştirmeyi öğrenmelidir. İyi bildiğini düşünerek güvenlik
konularına hafife almak, dağı fethetme düşüncesiyle, dağda kişiliğini
kanıtlamaya çalışmak dağ kazalarına açık olmak demektir. Tanık
olduğum, arama kurtarma çalışmalarında bulunduğum kazaların hemen
hepsinde gözlemlediğim davranış biçimi bunlar olmuş ve kazalar
beraberinde ortaya çıkmıştır.
Kazaları En Aza İndirmek İçin Alınması Gereken Tedbirler:
Etkinlik ile ilgili;
1) Gidilecek dağ hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olunmalıdır.
2) Tırmanılacak rota hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olunmalıdır.
3) Yeterli hazırlanma sürecinden geçilmelidir.
4) Etkinlik için gerekli tüm malzemelere sahip olunmalıdır. İlkyardım
malzemeleri ve boyunluk bulundurulmalıdır.
5) Etkinlik öncesi mutlaka meteorolojiden hava raporu alınmalıdır.
6) Bivak torbası, pusula ve harita mutlaka bulundurulmalıdır.
Eğitim ile ilgili;
1) Etkinliğin zorluk derecesinin gerektirdiği bilgi ve deneyime sahip
olunmalıdır.
2) İlkyardım ve kurtarma bilgilerine sahip olunmalıdır.
3) Doğada basit yöntemlerle yaşamı sürdürme bilgilerine sahip
olunmalıdır.
Dağcılar ile ilgili;
1) Yetersiz kaldığınız koşullarda dönme kararını vermekten çekinmeyin.
2) Duygusal kararlardan kaçının.
3) Kolay yerlerde kazaların daha çok olduğunu unutmayın.
4) Psikolojik durumunuzun bozuk olduğu durumlarda dağa gitmeyin.
5) Her koşulda emniyetinizi alın.
6)Yakınlarınıza, dağ evindeki kişilere etkinlik planınız hakkında
bilgi verin. Çadırınıza not bırakın.
Grup lideri ile ilgili;
1) Sorumluluğunu alabileceğiniz kişilerden fazlasını dağa götürmeyin.
2) Grup üyelerinin birbirine yakın deneyimli ve eğitimli olmasını
sağlayın.
3) Dağa götürdüğünüz kişilerin deneyimine uygun davranın.
4) Ülkemizdeki arama kurtarma örgütlerinin yavaş çalıştığını
unutmayın, riskleri bunu düşünerek alın.
5) Kamp yerini en güvenli alanlardan seçin.
6) En iyi koşullarda hareket edin, en kötüye göre emniyet alın.
7) Deneyiminize güvenerek, iyi bildiğinizi düşünerek güvenlik
konularını hafife almayın, alanları uyarın.
8) Dağı fethetme düşüncesinde veya dağda kişiliğini kanıtlama çabası
içinde olanları uyarın ve bu kişileri dağa götürmeyin.
9) Ekip olarak hareket edin, ekibin bölünmesine kesinlikle izin
vermeyin. Bir kişi için bile olsa etkinliği iptal etmekten kaçınmayın.
10) Şartlar gerektirdiğinde geriye dönme kararı vermekte gecikmeyin.
Son söz olarak söylenmesi gereken şudur; "dağlara ölmeye değil
dönmeye gidiyoruz".
Dağların her zaman orada olduğunu ve bir dahaki sefere
çıkabileceğinizi unutmayın.
Yaptığınız her etkinlikte ilk günkü önemi ve dikkati uygulamanız
dileğiyle.
|
